بررسی مفهوم ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله

بررسی مفهوم ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله

ابهام در معامله
ابهام در مورد معامله
رفع ابهام از مورد معامله
لزوم رفع ابهام از مورد معامله
ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله
ابهام در مورد معامله و لزوم رفع آن
پروژه ابهام در مورد معامله
پایان نامه ابهام در مورد معامله

رفتن به سایت اصلی

دانلود رساله دكتری رشته الهیات و معارف اسلامی گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی (Ph.D.)

بررسی مفهوم ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله

 

 

چکیده‌:

    مجموعه‌ی حاضر، پژوهشی در موضوع «ابهام در مورد معامله و لزوم رفع آن» است. ابهام در مورد معامله، علت و منشأ های گوناگونی دارد، در اغلب موارد به این است كه طرف قرارداد، تصور درستی از موضوع تعهّد نداشته باشد. البتّه مقصود آن نیست كه موضوع عقد، از هر جهت مجهول باشد زیرا كمتر موردی یافت می شود كه طرف قرارداد، هیچگونه شناختی از آنچه كه دریافت می كند، نداشته باشد. بلكه آنچه كه بیشتر مورد گفتگو است، مجهول نسبی است. یعنی مورد معامله از یك جهت معلوم و از برخی جهات دیگر، مجهول باشد.از سوی دیگر، وقتی می گوییم علم به مورد معامله، شرط درستی قرارداد است، مقصود آن نیست كه موضوع تعهد باید از همه ی جهات، حتی آنچه كه از دید دو طرف، بی اهمّیّت است، معلوم باشد! چرا كه احاطه كامل به مورد معامله (معلوم مطلق) حتّی برای مالك آن نیز اغلب، غیرممكن است پس باید دید كدام مجهول نسبی، موضوع تعهد قرار می گیرد و كدامیك از ویژگیهای مورد معامله باید مشخص شود تا قرار داد از حالت غرری بودن، خارج گردد؟

 

    ابهام در مورد معامله، صور گوناگونی را شامل می شود: گاهی ذات مورد معامله و زمانی، مقدار و یا سایر اوصاف مورد معامله مجهول است و گاهی نیز اصل وجود یا امكان دستیابی به موضوع تعهّد، مورد تردید می باشد و گاهی موضوع تعهّد بین دو یا چند شی ء معلوم مردّد می باشد و بالاخره گاهی ابهام، ناشی از جهل و اشتباه متعاملین است كه ممكن است اراده و قصد آنها را تحت تأثیر خود قرار دهد.اگرچه ابهام در مورد معامله به معنای خاص اش، منحصر به جایی است كه ذات مورد معامله و مقدار یا اوصاف آن، مجهول باشد، امّا در معنای عام خود – همانگونه كه بیان شد – دارای مصادیق گوناگونی است كه در هر مورد، برای رفع آن باید اقدام مقتضی را به عمل آورد تا معامله غرری نگردد، آنچه که موضوع بحث این نوشتار است، معنای خاص آن می‌باشد. هر چند که در لزوم رفع ابهام به حدیث نبوی غرر استناد می شود ولی شایان ذکر است که غرر در معانی بسیاری استعمال شده و بسیاری از آنها مناسب مقام نیست و حتی از مسأله‌ی اصلی، اجنبی است! و سر انجام آنچه که از این اختلاف آرا در معنای غرر، مهمتر به نظر می رسد، بازتاب عملی این تشتّت آرا، در چگونگی رفع ابهام از مورد معامله است.

 

 

     چنانکه برخی گفته‌اند: حدیث غرر مربوط به کمیات است پس در رفع ابهام از اوصاف، نمی توان به آن استناد کرد! بلکه روایات بیع سلف با الغای خصوصیت ملاک عمل خواهد بود. بر این اساس و با توجه به اینکه اغلب احکام معاملات، از احکام امضایی است که در آنها، شارع مقدس، جز در اندک مواردی، عرف رایج عقلا را در باب معاملات، مورد تأیید و امضا قرار داده است؛ چنین به نظر می‌رسد که بهترین دلیل بر لزوم رفع ابهام از مورد معامله، همان سیره و بنای عقلا است که در هر عصری، متناسب با عرف رایج ایشان، شیوه‌ی رفع ابهام در هر مورد نیز تبیین می‌گردد.ابهام در مورد معامله، در سرنوشت آن و وضعیّت عقد و انشای آن و سرانجام روابط طرفین آن، بطور مستقیم اثر گذار است. بطوری كه برای صحّت قرارداد و كسب نتیجه مطلوب در هر مورد باید برای رفع آن اقدام نمود.

 

 

کلمات کلیدی:

معامله

شرایط عوضین

ابهام در مورد معامله

تأثیر جهل بر وضعیت عقد

 

 

                                                                          

مقدمه

     اگر چه از دیرباز، افراد جوامع مختلف بشری، تحت تاثیر عوامل گوناگون درونی و بیرونی، از جمله نیازها و ضرورتها و گاهی عواطف انسانی و نوع دوستی، خود را نیازمند تعامل با یکدیگر یافتند ولی به تدریج، با پذیرش اصل مالکیت و رسمیت یافتن آن، مسأله شکل دیگری به خود گرفت، بطوری که تنوع نیازها از یک سو، و بالا رفتن سطح خواسته‌ها و توقعات به تناسب پیشرفتهای علمی و صنعتی در گذر زمان از سوی دیگر، محدودیت‌هایی را برای تعامل انسانها بوجود آورد، به گونه‌ای که در داد و ستدها، به جوانب مختلف و از جمله خصوصیات و ویژگیهای مورد معامله، بیشتر دقت کنند و برخی از نکاتی را که پیش از این، نادیده می‌گرفتند؛ مورد توجه قرار دهند.

 

به تدریج همگام با رشد جمعیت، تنگناهای نظام عرضه و تقاضا به تناسب موقعیّت‌های گوناگون اقتصادی و جغرافیایی و سیاسی و …و سر انجام افزون طلبی فرصت طلبان سودجو، ارزش پایاپای کالاها را دگرگون ساخت، تا آنجا که در برخی از دادوستدها، ارزش واقعی عوضین نادیده گرفته شد و سرانجام از میزان تعهد و پای‌بندی به قراردادها کاسته و زمینه برای ایجاد اختلاف و نزاع در جامعه فراهم گشت.

 

    اینها و واقعیات بسیار دیگری، بزرگان و اندیشمندان هر دوره را بر آن داشت که ضمن حل اختلافات، برای پیشگیری از بروز نزاع‌ها با توجه به عرف و امکانات و مقررات پذیرفته شده در هر عصر، چاره اندیشی کنند و ضمن احترام به اصل آزادی قراردادها، قوانین و ضوابط معینی را جهت حفظ و رعایت ارزش متعادل عوضین در معاملات گوناگون، وضع و تدوین نمایند، تا با استحکام بخشیدن به  قراردادها از یک سو، لزوم پای‌بندی به تعهدات را – به عنوان یک اصل ثابت و مسلم – در میان افراد جامعه از سوی دیگر، نهادینه کنند.طبیعی است که اساسی ترین رکن هر قرارداد را «مورد معامله» تشکیل می‌دهد و معامله و تعهد بدون موضوع، همچون جسم بی جان است. بنابراین، مورد معامله با توجه به نوع قرارداد، باید از شروط و ویژگیهایی برخوردار باشد که برخی از آنها، در جهت احراز صحت و استحکام قرارداد، اجتناب ناپذیر و برخی دیگر، قابل اغماض‌اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

  فهرست مطالب

چكیده مطالب 1

مقدمه 3

  بخش نخست: كلیّات و مفاهیم 6

الف) مورد معامله 6

ب) معامله 6

ج) جلوه های ابهام در مورد معامله 6

1) بررسی مفهوم جهل و ابهام 6

2) انواع جهل نسبت به مورد معامله 7

– مجهول بودن ذات 7

– مجهول بودن اوصاف 7

– مجهول بودن مقدار 8

– جهل به وجود، حصول و بقای مورد معامله 8

– تردید بین دو شیء 8

– جهل و اشتباه متعاملین در قصد 8

 

بخش دوم : بررسی اجمالی شرایط عوضین 9

فصل نخست: در عقد بیع 9

فصل دوم: در عقد اجاره 11

 

بخش سوم: بررسی مبانی لزوم رفع ابهام از مورد معامله 12

فصل نخست: مبنای تحلیلی 12

الف) نظم عمومی 12

ب) سیره ی عقلا 13

فصل دوم: مبنای روایی 14

الف) اعتبار حدیث غرر 15

ب) دلالت حدیث غرر 16

 

بخش چهارم: تاثیرجهل بر وضعیّت عقد و روابط طرفین آن 33

فصل نخست: بیان کیفیت تأثیر جهل بر وضعیت عقد 34

– جمع‌بندی آراء فقها 35

– اشکال تأثیر 36

– ویژگی‌های عقد باطل 37

         فصل دوم: بررسی تأثیر جهل و اشتباه در قصد متعاملین 38

                              مبحث نخست –  بررسی قاعده‌ی «العقود تابعه للقصود 38

 مبحث دوم –  بررسی در مباحث فقهی 43

         فصل سوم: بررسی روابط طرفین :

                                        الف ) ضمان طرفین 47

                                        ب ) لزوم بازگرداندن مال به مالك 61

                                        ج) اجرت و هزینه های آن 65

 

بخش پنجم: چگونگی رفع ابهام از مورد معامله: 65

        – معیار رفع ابهام از ذات 65

        -فصل نخست: معیار رفع ابهام از اوصاف 66

        -فصل دوم: معیار رفع ابهام از مقدار 72

                  مبحث نخست – غرر شخصی یا نوعی 72

                  مبحث دوم – بررسی نقش عرف در معیار اندازه گیری 86

                  مبحث سوم – اعتماد بر گفته ی طرف عقد نسبت به مقدار مورد معامله 87

                 مبحث چهارم – استثنا از مورد معامله و اندار 91

                           مبحث پنجم – رفع ابهام از منفعت و مدت در عقد اجاره 108

                 مبحث ششم – قابل تعیین بودن مورد معامله 110

 

بخش ششم: بررسی استثنائات لزوم رفع ابهام (موارد عدم لزوم رفع ابهام) 116

                  فصل نخست : مجهول بودن توابع 117

                 مبحث نخست – توابع مورد معامله 118

                               الف) توابع عرفی 118

                                         ب) توابع در انشای متعاقدین (فروش مجهول به ضمیمه‌ی معلوم 119

                 مبحث دوم – توابع عقد 129

                                الف) مجهول بودن مهر در عقد نکاح 129

                                ب) مجهول بودن شرط ضمن عقد 130

فصل دوم: عقود احسانی 134

                 مبحث نخست – مبنای استثنا 134

گفتار نخست: مبنای تحلیلی 134

گفتار دوم: مبنای روایی 135

مبحث دوم – قلمرو استثنا 136

گفتار نخست: عقد ضمان و ابرا 136

     الف) عقد ضمان 136

     ب) ابرای مجهول 139

گفتار دوم: عقد صلح و هبه 139

الف) عقد صلح 139

                  – صلح دعاوی 140

                  – صلح در مقام معامله 140

ب) هبه‌ی مجهول 142

فصل سوم: عقود احتمالی 143

مبحث نخست: مبنای استثنا 144

گفتار نخست: عقود مبتنی بر مشارکت 144

گفتار دوم: جعاله و بیمه 144

الف) عقد جعاله 144

ب) قرارداد بیمه 145

  مبحث دوم: قلمرو استثنا 148

گفتار نخست: عقود مشاركتی 149

گفتار دوم: جعاله و بیمه 150

الف) عقد جعاله 150

ب) قرار داد بیمه 153

 

 

 

 

 

بررسی سازمانهای یادگیرنده،رهبری در آنها و نحوه جهانی شدن

بررسی سازمانهای یادگیرنده،رهبری در آنها و نحوه جهانی شدن یادگیری در سازمانها سازمانهای یادگیرنده رهبری در سازمان یادگیرنده جهانی شدن سازمان یادگیرنده بررسی سازمانهای یادگیرنده،رهبری در آنها و نحوه جهانی شدن تاثیرعوامل مختلف بر سازمان های یادگیرنده دانلود پایان نامه…

ارتباط میان فرهنگ سازمانی و کارآفرینی سازمانی

ارتباط میان فرهنگ سازمانی و کارآفرینی سازمانی ابعاد کارآفرینی سازمانی ابعاد فرهنگ سازمانی ابعاد مختلف فرهنگ سازمانی مدل هاي فرهنگ سازماني انواع مدل های فرهنگ سازمانی مدل های مختلف فرهنگ سازمانی مدل های کارآفرینی سازمانی انواع مدل های کارآفرینی سازمانی…

مدل ها و مولفه های کارآفرینی سازمانی با تاکید بر موانع آن

مدل ها و مولفه های کارآفرینی سازمانی با تاکید بر موانع آن مدل های کارآفرینی سازمانی انواع مدل های کارآفرینی سازمانی مولفه های کارآفرینی سازمانی مولفه های موانع کارآفرینی سازمانی موانع کارآفرینی سازمانی موانع کارآفرینی سازمانی در ایران ویژگی های…

پاورپوینت مدل رقومی ارتفاع

پاورپوینت مدل رقومی ارتفاع پاورپوینت مدل رقومی ارتفاع مدل رقومی ارتفاع بررسی مدل رقومی ارتفاع تعاریفی از مدل رقومی ارتفاعی یاDEM مراحل ایجاد مدل رقومی ارتفاعی یاDEM کاربرد مدل رقومی ارتفاعی یاDEM روشهای ارائه مدل رقومی ارتفاعی یاDEM مدل ارتفاعی…

پرسشنامه شادمانی و شادکامی مونش با نمره گذاری، روایی و پایایی

پرسشنامه شادمانی و شادکامی مونش با نمره گذاری، روایی و پایایی کلمات کلیدی : پرسشنامه شادمانی پرسشنامه شادکامی پرسشنامه شادکامی مونش پرسشنامه شادمانی مونش تفسیر پرسشنامه شادکامی پرسشنامه سنجش شادکامی پرسشنامه در مورد شادکامی پرسشنامه های شادکامی پرسشنامه شادکامی 24…

بررسی تبلیغات تجاری در ایران و جهان

بررسی تبلیغات تجاری در ایران و جهان تبلیغات تبلیغات تجاری تكنیك های تبلیغ دانلود مقاله تبلیغات تجاری تبلیغات تجاری در جهان تبلیغات تجاری در ایران دانلود مقاله مدیریت با عنوان تكنیك های تبلیغ بررسی تبلیغات تجاری در ایران و جهان…

منع مجازات مضاعف، آراء، مبانی و ادله موافقان و مخالفان با مطالعه تطبیقی در آراء مراجع عظام تقلید

منع مجازات مضاعف، آراء، مبانی و ادله موافقان و مخالفان با مطالعه تطبیقی در آراء مراجع عظام تقلید منع محاکمه مجدد قاعده منع رسیدگی مجدد قاعده منع مجازات مضاعف منع محاکمه مجدد پایان نامه قاعده منع محاکمه و مجازات مضاعف…

کتاب ادله اثبات دعوا دکتر عباس کریمی

کتاب ادله اثبات دعوا دکتر عباس کریمی کتاب ادله اثبات دعوا دکتر عباس کریمی رفتن به سایت اصلی کتاب ادله اثبات دعوا دکتر عباس کریمی انتشارات پیام نور 190 صفحه pdf      

پروژه رگرسیون چند متغیره و تحلیل های آن در نرم افزار sas

پروژه رگرسیون چند متغیره و تحلیل های آن در نرم افزار sas پروژه رگرسیون چند متغیره و تحلیل های آن در نرم افزار sas رفتن به سایت اصلی پروژه رگرسیون چند متغیره و تحلیل های آن در نرم افزار sas…

پاورپوینت امنیت سیستمهای اطلاعات حسابداری

پاورپوینت امنیت سیستمهای اطلاعات حسابداری کلمات کلیدی : پاورپوینت امنیت سیستمهای اطلاعات حسابداری تحقیق امنیت سیستمهای اطلاعات حسابداری امنیت سیستمهای اطلاعات حسابداری تاریخچه سیستم های حسابداری در ایران گام‌های پیاده‌سازی سیستم‌های امنیت اطلاعات مهمترین عامل توانایی وقدرت حفاظت از اطلاعات…

ارزیابی ارتباط فرهنگ سازمانی و استقرار مدیریت دانش

ارزیابی ارتباط فرهنگ سازمانی و استقرار مدیریت دانش پایان نامه فرهنگ سازمانی پایان نامه مدیریت ‌دانش پیاده سازی مدیریت دانش در ارتش رابطه فرهنگ سازمانی و مدیریت ‌دانش پیاده سازی مدیریت دانش در نیروهای مسلح رابطه فرهنگ سازمانی و پیاده…

داده کاوی و کاوش قوانین ارتباطی

داده کاوی و کاوش قوانین ارتباطی وب کاوی متن کاوی داده کاوی دیتا ماینینگ کاوش قوانین ارتباطی داده کاوی دانلود پایان نامه رشته کامپیوتر داده کاوی و کاوش قوانین ارتباطی دانلود پایان نامه داده کاوی دانلود پروژه داده کاوی دانلود…

آموزش و پرورش کارآمد و ویژگی های آن

آموزش و پرورش کارآمد و ویژگی های آن کارآیی ( Efficeiency ) آموزش و پرورش کارآمد کارآیی نظام های آموزشی دانلود مقاله آموزش و پرورش کارآمد و ویژگی های آن ویژگی های آموزش و پرورش کارآمد سیستم همکاری در فروش…

پایان نامه پیش بینی بورس با داده کاوی

پایان نامه پیش بینی بورس با داده کاوی کلمات کلیدی : پایان نامه داده کاوی پایان نامه داده کاوی ارشد خرید پایان نامه داده کاوی پایان نامه در مورد data mining پایان نامه در مورد داده کاوی در بورس موضوع…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق بازاریابی هوشمند

مبانی نظری و پیشینه تحقیق بازاریابی هوشمند کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه بازاریابی هوشمند مبانی نظری بازاریابی هوشمند پیشینه تحقیق بازاریابی هوشمند پیشینه داخلی بازاریابی هوشمند پیشینه خارجی بازاریابی هوشمند پیشینه پژوهش بازاریابی هوشمند پیشینه نظری بازاریابی هوشمند رفتن…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق مشروطی 22 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق مشروطی 22 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه مشروطی مبانی نظری مشروطی پیشینه تحقیق مشروطی پیشینه داخلی مشروطی پیشینه خارجی مشروطی پیشینه پژوهش مشروطی پیشینه نظری مشروطی ادبیات نظری مشروطی چارچوب نظری مشروطی…

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش سنجش ارزش ویژه برند

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش سنجش ارزش ویژه برند مبانی نظری ارزش ویژه برند پیشینه ارزش ویژه برند دانلود مبانی نظری ارزش ویژه برند پیشینه تحقیق ارزش ویژه برند ادبیات نظری ارزش ویژه برند فصل دوم پایان نامه ارزش ویژه…

پاورپوینت شخصیت و رفتار مصرف کننده

پاورپوینت شخصیت و رفتار مصرف کننده کلمات کلیدی : پاورپوینت شخصیت و رفتار مصرف کننده بررسی شخصیت و رفتار مصرف کننده شخصیت و رفتار مصرف کننده تحقیق شخصیت و رفتار مصرف کننده مقاله شخصیت و رفتار مصرف کننده رفتار مصرف…

تاثیر تلاش در موفقیت

تاثیر تلاش در موفقیت تاثیر تلاش در موفقیت رفتن به سایت اصلی یكی از مهمترین سوالات این است كه برای موفقیت در آزمون چه عواملی موثرند ؟شاید اگر سوال را كلی تر مطرح كنیم بهتر باشد. یعنی بپرسیم كه كلا…

پاورپوینت تنظیم خانواده

پاورپوینت تنظیم خانواده کلمات کلیدی : تنظیم خانواده رابطه جنسی رحم جمعیت بارداری حاملگی حامله اسپرم کش جلوگیری از بارداری وازکتومی ضد بارداری رشد جمعیت رفتن به سایت اصلی فهرست مطالب ارائه شده در پاورپوینت تنظیم خانواده در 115 اسلاید…

بررسی امکان بکارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت در صنایع آلومینیوم

بررسی امکان بکارگیری سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت در صنایع آلومینیوم هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت وضعیت هزینه یابی موجود در صنایع استقرار هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در صنایع پیاده سازی هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در صنایع امکان‌سنجی طراحی هزینه‌یابی…

بررسی اثر تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم

بررسی اثر تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم ارقام گندم عملکرد ارقام گندم اجزای عملکرد ارقام گندم اثر تراکم بوته بر عملکرد ارقام گندم اثر تراکم بوته بر اجزای عملکرد ارقام گندم بررسی اثر تراکم بوته بر…

طراحی پایدارساز سیستم قدرت برای ژنراتور القایی دو تغذیه در سیستم قدرت

طراحی پایدارساز سیستم قدرت برای ژنراتور القایی دو تغذیه در سیستم قدرت توربین بادی ژنراتور القایی دو تغذیه پایدار ساز سیستم قدرت کنترلر اندازه و زاویه شار طراحی پایدارساز سیستم قدرت همکاری در فروش فایل فروش فایل fileina فروشگاه ساز…

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش اختلال اضطراب 48 صفحه

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش اختلال اضطراب 48 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه اختلال اضطراب مبانی نظری اختلال اضطراب پیشینه تحقیق اختلال اضطراب پیشینه داخلی اختلال اضطراب پیشینه خارجی اختلال اضطراب پیشینه پژوهش اختلال اضطراب پیشینه نظری…

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش تاب آوری

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش تاب آوری مبانی نظری تاب آوری پیشینه تحقیق تاب آوری پیشینه پژوهش تاب آوری فصل دوم پایان نامه تاب آوری مبانی نظری تاب آوری تحصیلی پیشینه تاب اوری پیشینه تحقیق تاب آوری پیشینه پژوهش تاب…

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *